សហរដ្ឋអាមេរិកចាប់យកនាវាដឹកទំនិញរបស់អ៊ីរ៉ង់ ទីក្រុងតេអេរ៉ង់ប្តេជ្ញាសងសឹកវិញ

វ៉ាស៊ីនតោន- ១៩ មេសា (Reuters) - សហរដ្ឋអាមេរិកបាននិយាយកាលពីថ្ងៃអាទិត្យថា ខ្លួនបានចាប់យកនាវាដឹកទំនិញរបស់អ៊ីរ៉ង់មួយគ្រឿងដែលព្យាយាមបំពានលើការបិទខ្ទប់របស់ខ្លួន ហើយអ៊ីរ៉ង់បាននិយាយថានឹងសងសឹកវិញ ដែលបង្កឱ្យមានលទ្ធភាពថា កិច្ចព្រមព្រៀងឈប់បាញ់រវាងប្រទេសទាំងពីរអាចនឹងមិនស្ថិតស្ថេរ សូម្បីតែរយៈពេលពីរថ្ងៃដែលត្រូវនៅជាធរមានក៏ដោយ។

កិច្ចខិតខំប្រឹងប្រែងដើម្បីកសាងសន្តិភាពយូរអង្វែងនៅក្នុងតំបន់ ក៏ហាក់ដូចជាកំពុងស្ថិតក្នុងភាពមិនច្បាស់លាស់ផងដែរ ខណៈដែលអ៊ីរ៉ង់បាននិយាយថា ខ្លួននឹងមិនចូលរួមក្នុងកិច្ចចរចាជុំទីពីរ ដែលសហរដ្ឋអាមេរិកសង្ឃឹមថានឹងចាប់ផ្តើមមុនពេលការឈប់បាញ់អស់សុពលភាពនៅថ្ងៃអង្គារនោះទេ។

ការបិទខ្ទប់ការដឹកជញ្ជូនតាមនាវាដែលមានរយៈពេលរាប់សប្តាហ៍ ដែលបានធ្វើឱ្យតម្លៃប្រេងពិភពលោកហក់ឡើងខ្ពស់នោះ ក៏អាចនឹងនៅបន្តមានដដែល។ សហរដ្ឋអាមេរិកបានរក្សាការបិទខ្ទប់កំពង់ផែរបស់អ៊ីរ៉ង់ ខណៈដែលអ៊ីរ៉ង់បានដកចេញ ហើយបន្ទាប់មកបានដាក់ការបិទខ្ទប់ឡើងវិញលើចរាចរណ៍នាវាដែលឆ្លងកាត់ច្រកសមុទ្រ Hormuz ដែលជាធម្មតាទទួលបន្ទុកដឹកជញ្ជូនប្រេងប្រហែលមួយភាគប្រាំនៃការផ្គត់ផ្គង់ប្រេងពិភពលោក។

យោធាសហរដ្ឋអាមេរិកបាននិយាយកាលពីថ្ងៃអាទិត្យថា ខ្លួនបានបាញ់ទៅលើនាវាដឹកទំនិញដែលបង្ហូតទង់ជាតិអ៊ីរ៉ង់ ខណៈដែលនាវានោះធ្វើដំណើរឆ្ពោះទៅកាន់កំពង់ផែ Bandar Abbas របស់អ៊ីរ៉ង់។ លោកប្រធានាធិបតី ត្រាំ បានសរសេរនៅលើបណ្តាញសង្គមថា៖ «យើងបានគ្រប់គ្រងនាវារបស់ពួកគេទាំងស្រុងហើយ ហើយកំពុងពិនិត្យមើលថាតើមានអ្វីខ្លះនៅលើនោះ!»។

យោធាអ៊ីរ៉ង់បាននិយាយថានាវានោះបានធ្វើដំណើរមកពីប្រទេសចិន។ យោងតាមប្រព័ន្ធផ្សព្វផ្សាយរដ្ឋ អ្នកនាំពាក្យយោធាម្នាក់បាននិយាយថា៖ «យើងសូមព្រមានថា កងកម្លាំងប្រដាប់អាវុធនៃសាធារណរដ្ឋអ៊ីស្លាមអ៊ីរ៉ង់ នឹងឆ្លើយតប និងសងសឹកក្នុងពេលឆាប់ៗនេះ ចំពោះទង្វើចោរកម្មប្រដាប់អាវុធដោយយោធាសហរដ្ឋអាមេរិកនេះ»។

ប្រព័ន្ធផ្សព្វផ្សាយរដ្ឋរបស់អ៊ីរ៉ង់ក៏បានរាយការណ៍ផងដែរថា ទីក្រុងតេអេរ៉ង់បានបដិសេធការចរចាសន្តិភាពថ្មី ដោយលើកឡើងពីការបិទខ្ទប់ដែលកំពុងបន្ត ការប្រើសម្តីគំរាមកំហែង និងការផ្លាស់ប្តូរគោលជំហរ ក៏ដូចជា «ការទាមទារហួសហេតុ» របស់ទីក្រុងវ៉ាស៊ីនតោន។

អនុប្រធានទីមួយរបស់អ៊ីរ៉ង់ លោក Mohammadreza Aref បានសរសេរលើបណ្តាញសង្គមថា៖ «គេមិនអាចរឹតត្បិតការនាំចេញប្រេងរបស់អ៊ីរ៉ង់ ខណៈដែលរំពឹងថានឹងមានសន្តិសុខដោយសេរីសម្រាប់អ្នកដទៃនោះទេ។ ជម្រើសគឺច្បាស់ណាស់៖ ទាំងទីផ្សារប្រេងសេរីសម្រាប់ទាំងអស់គ្នា ឬហានិភ័យនៃការចំណាយដ៏ធំសម្រាប់គ្រប់គ្នា»។

មុននេះ លោក ត្រាំ បានព្រមានអ៊ីរ៉ង់ថា សហរដ្ឋអាមេរិកនឹងកម្ទេចរាល់ស្ពាន និងរោងចក្រអគ្គិសនីក្នុងប្រទេសអ៊ីរ៉ង់ ប្រសិនបើទីក្រុងតេអេរ៉ង់បដិសេធលក្ខខណ្ឌរបស់លោក ដែលជាការបន្តនូវគំរូនៃការគំរាមកំហែងបែបនេះពេញមួយអំឡុងពេលសង្គ្រាម។ អ៊ីរ៉ង់បាននិយាយថា ប្រសិនបើសហរដ្ឋអាមេរិកវាយប្រហារលើហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធស៊ីវិលរបស់ខ្លួន ខ្លួននឹងវាយប្រហារលើស្ថានីយ៍អគ្គិសនី និងរោងចក្រចម្រោះទឹកស្អាតរបស់ប្រទេសជិតខាងអារ៉ាប់នៅតំបន់ឈូងសមុទ្រដែលផ្តល់កន្លែងសម្រាប់មូលដ្ឋានទ័ពអាមេរិក។

តម្លៃប្រេងឆៅ Brent បានហក់ឡើងប្រហែល ៧% ដល់ ៩៦,៨៥ ដុល្លារក្នុងមួយបារ៉ែល ហើយសន្ទស្សន៍ S&P 500 futures បានធ្លាក់ចុះប្រហែល ០,៩% នៅក្នុងការជួញដូរនៅអាស៊ីនាពេលព្រលឹម ខណៈដែលវិនិយោគិនដោះស្រាយជាមួយនឹងព័ត៌មានដែលផ្ទុយគ្នាអំពីសង្រ្គាម។

ការរៀបចំសម្រាប់កិច្ចចរចាដែលអាចនឹងមិនកើតឡើង

លោក ត្រាំ បាននិយាយថា ប្រេសិតរបស់លោកនឹងទៅដល់ទីក្រុងអ៊ីស្លាម៉ាបាដនៅល្ងាចថ្ងៃចន្ទ គឺមួយថ្ងៃមុនពេលការឈប់បាញ់រយៈពេលពីរសប្តាហ៍ត្រូវបញ្ចប់។ មន្ត្រីសេតវិមានម្នាក់បាននិយាយថា គណៈប្រតិភូអាមេរិកនឹងដឹកនាំដោយអនុប្រធានាធិបតី JD Vance ដែលបានដឹកនាំកិច្ចចរចាសន្តិភាពលើកដំបូងកាលពីមួយសប្តាហ៍មុន ហើយក៏រួមបញ្ចូលប្រេសិតរបស់លោក ត្រាំ លោក Steve Witkoff និងកូនប្រសាលោក Jared Kushner ផងដែរ។ ប៉ុន្តែលោក ត្រាំ បានប្រាប់ ABC News និង MS Now ដោយឡែកពីគ្នាថា លោក Vance នឹងមិនទៅនោះទេ។

ប្រទេសប៉ាគីស្ថាន ដែលបានបម្រើការជាអ្នកសម្របសម្រួលដ៏សំខាន់ ហាក់ដូចជាកំពុងរៀបចំសម្រាប់កិច្ចចរចា។ ប្រភពសន្តិសុខប៉ាគីស្ថានពីរនាក់បាននិយាយថា យន្តហោះដឹកទំនិញយក្ស C-17 របស់អាមេរិកចំនួនពីរគ្រឿងបានចុះចតនៅមូលដ្ឋានទ័ពអាកាសកាលពីរសៀលថ្ងៃអាទិត្យ ដោយដឹកតាមនូវឧបករណ៍សន្តិសុខ និងយានយន្ត ដើម្បីរៀបចំសម្រាប់ការមកដល់របស់គណៈប្រតិភូអាមេរិក។

អាជ្ញាធរក្រុងនៅក្នុងរដ្ឋធានីអ៊ីស្លាម៉ាបាដបានផ្អាកការដឹកជញ្ជូនសាធារណៈ និងចរាចរណ៍ទំនិញធុនធ្ងន់ឆ្លងកាត់ទីក្រុង។ លួសបន្លាត្រូវបានដាក់នៅជិតសណ្ឋាគារ Serena ជាកន្លែងដែលកិច្ចចរចាកាលពីសប្តាហ៍មុនត្រូវបានប្រារព្ធឡើង។ សណ្ឋាគារបានប្រាប់ភ្ញៀវទាំងអស់ឱ្យចាកចេញ។

ការប៉ះទង្គិចការទូតនេះ អាចនឹងរៀបចំផ្លូវសម្រាប់ការកើនឡើងនៃតម្លៃប្រេងជាថ្មី នៅពេលដែលទីផ្សារបើកដំណើរការឡើងវិញបន្ទាប់ពីចុងសប្តាហ៍។ ឥឡូវនេះឈានចូលសប្តាហ៍ទីប្រាំបីហើយ សង្រ្គាមបានបង្កឱ្យមានការភ្ញាក់ផ្អើលយ៉ាងខ្លាំងបំផុតចំពោះការផ្គត់ផ្គង់ថាមពលពិភពលោកក្នុងប្រវត្តិសាស្ត្រ ដោយធ្វើឱ្យតម្លៃប្រេងហក់ឡើងខ្លាំងដោយសារតែការបិទច្រកសមុទ្រ។

មនុស្សរាប់ពាន់នាក់ត្រូវបានសម្លាប់ដោយការវាយប្រហាររបស់សហរដ្ឋអាមេរិក និងអ៊ីស្រាអែលលើប្រទេសអ៊ីរ៉ង់ និងនៅក្នុងការឈ្លានពានរបស់អ៊ីស្រាអែលលើប្រទេសលីបង់ ដែលបានធ្វើឡើងស្របគ្នាចាប់តាំងពីសង្រ្គាមបានចាប់ផ្តើមកាលពីថ្ងៃទី ២៨ ខែកុម្ភៈ។ អ៊ីរ៉ង់បានឆ្លើយតបនឹងការវាយប្រហារដោយមីស៊ីល និងយន្តហោះដ្រូនប្រឆាំងនឹងអ្នកជិតខាងអារ៉ាប់របស់ខ្លួនដែលផ្តល់ទីតាំងសម្រាប់មូលដ្ឋានទ័ពអាមេរិក។

ប្រធានសភាអ៊ីរ៉ង់ លោក Mohammad Baqer Qalibaf ដែលបានដឹកនាំភាគីអ៊ីរ៉ង់ក្នុងកិច្ចចរចា បាននិយាយមុននេះថា ភាគីទាំងពីរមានការរីកចម្រើន ប៉ុន្តែនៅឆ្ងាយពីគ្នាលើបញ្ហានុយក្លេអ៊ែរ និងច្រកសមុទ្រ។

សម្ព័ន្ធមិត្តអឺរ៉ុប ដែលត្រូវបានលោក ត្រាំ រិះគន់ម្តងហើយម្តងទៀតថា មិនបានជួយដល់កិច្ចខិតខំប្រឹងប្រែងសង្គ្រាមរបស់លោក មានការព្រួយបារម្ភថា ក្រុមចរចារបស់ទីក្រុងវ៉ាស៊ីនតោនកំពុងជំរុញឱ្យមានកិច្ចព្រមព្រៀងដ៏ឆាប់រហ័ស និងគ្រាន់តែនៅផ្នែកលើ ដែលនឹងតម្រូវឱ្យមានការចរចាបន្តតាមបច្ចេកទេសដ៏ស្មុគស្មាញរាប់ខែ ឬរាប់ឆ្នាំទៀត។

ទីភ្នាក់ងារសារព័ត៌មានពាក់កណ្តាលផ្លូវការរបស់អ៊ីរ៉ង់ Tasnim បានរាយការណ៍ថា នាវាដឹកឧស្ម័នឥន្ធនៈរាវ (LPG) ចំនួនពីរគ្រឿងដែលព្យាយាមឆ្លងកាត់ច្រកសមុទ្រ ត្រូវបានកងកម្លាំងប្រដាប់អាវុធអ៊ីរ៉ង់បណ្តេញឱ្យត្រឡប់ក្រោយកាលពីថ្ងៃសៅរ៍។ យោងតាមទិន្នន័យតាមដាននាវា MarineTraffic នាវាដឹក LPG មួយក្នុងចំណោមនោះ គឺនាវា G Summer ដែលបង្ហូតទង់ជាតិអង់ហ្គោឡា ក្រោយមកបានចាកចេញពីតំបន់ឈូងសមុទ្រក្នុងការព្យាយាមលើកទីពីរ។

ប្រភពពី Reuter

https://www.reuters.com/world/asia-pacific/trump-iran-cite-progress-talks-uncertainty-hangs-over-strait-2026-04-19/