National
• 1 hour ago• Lim_Rothanaksambath
ក្រុម AOT-KH ចុះពិនិត្យ និងផ្ទៀងផ្ទាត់ស្ថានភាពជាក់ស្តែងនៅបង្គោលព្រំដែនលេខ២៧ ខណៈកម្ពុជាបន្តប្រកាន់ជំហរច្បាប់អន្តរជាតិយ៉ាងម៉ឺងម៉ាត់
ភ្នំពេញ, ថ្ងៃទី០២ ខែតុលា ឆ្នាំ២០២៦៖ អ្នកនាំពាក្យក្រសួងការពារជាតិ នៃព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជា បានចេញសេចក្តីប្រកាសព័ត៌មានផ្លូវការមួយ ដោយបានជម្រាបជូនសាធារណជន និងអ្នកសារព័ត៌មានជាតិ-អន្តរជាតិ អំពីសកម្មភាពចុះសង្កេតការណ៍ ផ្ទៀងផ្ទាត់ និងរាយការណ៍អំពីស្ថានភាពតាមបណ្តោយព្រំដែនកម្ពុជា-ថៃ របស់ក្រុមអ្នកសង្កេតការណ៍អាស៊ានប្រចាំព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជា (ASEAN Observer Team - Cambodia: AOT-KH) នៅចំណុចបង្គោលព្រំដែនលេខ២៧ ក្នុងខេត្តបន្ទាយមានជ័យ កាលពីព្រឹកថ្ងៃទី១ ខែតុលា ឆ្នាំ២០២៦។
បេសកកម្មនេះត្រូវបានសម្របសម្រួលដោយក្រុមអ្នកសម្របសម្រួល (CLG) នៃព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជា ដើម្បីបង្ហាញពីតម្លាភាព ភាពស្មោះត្រង់ និងគោលជំហរច្បាស់លាស់របស់កម្ពុជា ក្នុងការដោះស្រាយបញ្ហាព្រំដែនដោយសន្តិវិធី និងឈរលើមូលដ្ឋានច្បាប់អន្តរជាតិ។
យោងតាមប្រភពផ្លូវការពីក្រសួងការពារជាតិ ប្រតិបត្តិការនេះបានប្រព្រឹត្តទៅនៅថ្ងៃព្រហស្បតិ៍ ទី១ ខែតុលា ឆ្នាំ២០២៦ វេលាម៉ោង ១០:១០នាទីព្រឹក ដោយមានការចុះទៅដល់ទីតាំងជាក់ស្តែងនៅ បង្គោលព្រំដែនលេខ២៧ ដែលស្ថិតនៅក្នុងភូមិថ្មរមៀលលិច ឃុំបន្ទាយឆ្មារ ស្រុកថ្មពួក ខេត្តបន្ទាយមានជ័យ។
ការចុះពិនិត្យដោយផ្ទាល់ពីសំណាក់ក្រុម AOT-KH មានគោលបំណង សង្កេត និងផ្ទៀងផ្ទាត់ផ្ទាល់ ដោយផ្តល់ជូនតំណាងអាស៊ាននូវការយល់ដឹងស៊ីជម្រៅ ផ្អែកលើការសង្កេតជាក់ស្តែងនៅនឹងកន្លែង អំពីស្ថានភាពបង្គោលព្រំដែនដែលភាគីទាំងពីរ (កម្ពុជា-ថៃ) បានព្រមព្រៀង និងឯកភាពគ្នានាពេលកន្លងមក។ ការបង្ហាញជំហរសន្តិវិធី តាមរយៈការបង្ហាញយ៉ាងច្បាស់ពីឆន្ទៈនយោបាយរបស់រាជរដ្ឋាភិបាលកម្ពុជា ដែលតែងតែប្រកាន់ខ្ជាប់នូវការដោះស្រាយរាល់ជម្លោះព្រំដែនតាមរយៈការពិភាក្សា ផ្អែកលើច្បាប់ និងយន្តការទ្វេភាគីដែលមានជាធរមាន។
នៅក្នុងសេចក្តីប្រកាសព័ត៌មានដដែល អ្នកនាំពាក្យក្រសួងការពារជាតិបានគូសបញ្ជាក់ជាថ្មីនូវជំហរយ៉ាងម៉ឺងម៉ាត់ និងមិនកែប្រែរបស់កម្ពុជា ក្នុងការការពារខ្សែព្រំដែនអន្តរជាតិកម្ពុជា-ថៃ ដែលជាបេតិកភណ្ឌបន្សល់ទុកដោយ គណៈកម្មការព្រំដែនឥណ្ឌូចិន-សៀម។ ជំហរនេះត្រូវ បានផ្អែកលើគ្រឹះច្បាប់ និងឯកសារប្រវត្តិសាស្ត្រផ្លូវការ រួមមាន៖
ប្រភព និងរូបភាព៖ ទំព័រហ្វេសប៊ុក ក្រសួងការពារជាតិ
1. គោលការណ៍ខ្សែព្រំដែនមិនកែប្រែ (Uti Possidetis Juris)៖ គោលការណ៍គ្រឹះនៃច្បាប់អន្តរជាតិ ដែលតម្រូវឱ្យគោរពខ្សែព្រំដែនរដ្ឋដែលមានស្រាប់តាំងពីសម័យអាណានិគម ដោយមិនអាចកែប្រែតាមការទាមទារជាឯកតោភាគីបានឡើយ។
2. អនុសញ្ញា និងសន្ធិសញ្ញាបារាំង-សៀម៖ បណ្តាអនុសញ្ញា សន្ធិសញ្ញា (រួមទាំងសន្ធិសញ្ញាឆ្នាំ១៩០៤ និង ១៩០៧) និងពិធីសារកំណត់ព្រំដែនពាក់ព័ន្ធទាំងអស់។
3. ផែនទី និងកំណត់ហេតុផ្លូវការ៖ ផែនទីផ្លូវការដែលជាលទ្ធផលនៃការងារខណ្ឌសីមារបស់គណៈកម្មការកំណត់ព្រំដែនឥណ្ឌូចិន-សៀម ព្រមទាំងកំណត់ហេតុកិច្ចប្រជុំ និងកំណត់ហេតុបោះបង្គោលព្រំដែនពាក់ព័ន្ធ។
4. កិច្ចព្រមព្រៀងទ្វេភាគីជាធរមាន រួមមាន៖ MOU ឆ្នាំ២០០០ គឺ អនុស្សរណៈនៃការយោគយល់គ្នាស្តីពីការវាស់វែង និងខណ្ឌសីមាព្រំដែនគោក រវាងកម្ពុជា និងថៃ។ TOR ឆ្នាំ២០០៣ គឺលក្ខខណ្ឌប្រតិបត្តិ (Terms of Reference) នៃគណៈកម្មការចម្រុះខណ្ឌសីមាព្រំដែនគោក (JBC) ព្រមទាំងកិច្ចព្រមព្រៀង និងឯកសារពាក់ព័ន្ធផ្សេងទៀតដែលភាគីទាំងពីរបានឯកភាពគ្នានាពេលកន្លងមក។
ការចូលរួមរបស់ ក្រុមអ្នកសង្កេតការណ៍អាស៊ាន (AOT-KH) គឺជាសាក្សីអន្តរជាតិដ៏សំខាន់ក្នុងការឆ្លុះបញ្ចាំងពីតម្លាភាពរបស់កម្ពុជា។ យន្តការនេះមិនត្រឹមតែជួយសម្រួលដល់ការប្រមូលព័ត៌មាន និងការធ្វើរបាយការណ៍បច្ចេកទេសប្រកបដោយអព្យាក្រឹតភាពប៉ុណ្ណោះទេ ប៉ុន្តែថែមទាំងជាផ្នែកមួយនៃវិធានការកសាងទំនុកចិត្ត (Confidence Building Measures) រវាងប្រទេសជិតខាងទាំងពីរ ក្នុងបំណងចៀសវាងនូវការយល់ច្រឡំ និងការបង្កើតតានតឹងតាមតំបន់ព្រំដែន។
ព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជា បន្តបង្ហាញយ៉ាងច្បាស់ដល់សហគមន៍អន្តរជាតិថា កម្ពុជាប្រកាន់យកផ្លូវសន្តិវិធី ភាពជាអ្នកជិតខាងល្អ និងការគោរពច្បាប់អន្តរជាតិជាធំ។ ការការពារអធិបតេយ្យភាព និងបូរណភាពទឹកដី តាមរយៈការខណ្ឌសីមាព្រំដែនច្បាស់លាស់ និងការដោះស្រាយជម្លោះតាមយន្តការច្បាប់ គឺជាកត្តាចាំបាច់បំផុតដើម្បីសម្រេចបាននូវសន្តិភាព ស្ថិរភាព និងការអភិវឌ្ឍប្រកបដោយចីរភាពសម្រាប់ប្រជាជាតិទាំងពីរ កម្ពុជា-ថៃ៕
រាយការណ៍ដោយ សារព័ត៌មាន The Khmer Daily Network
បេសកកម្មនេះត្រូវបានសម្របសម្រួលដោយក្រុមអ្នកសម្របសម្រួល (CLG) នៃព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជា ដើម្បីបង្ហាញពីតម្លាភាព ភាពស្មោះត្រង់ និងគោលជំហរច្បាស់លាស់របស់កម្ពុជា ក្នុងការដោះស្រាយបញ្ហាព្រំដែនដោយសន្តិវិធី និងឈរលើមូលដ្ឋានច្បាប់អន្តរជាតិ។
យោងតាមប្រភពផ្លូវការពីក្រសួងការពារជាតិ ប្រតិបត្តិការនេះបានប្រព្រឹត្តទៅនៅថ្ងៃព្រហស្បតិ៍ ទី១ ខែតុលា ឆ្នាំ២០២៦ វេលាម៉ោង ១០:១០នាទីព្រឹក ដោយមានការចុះទៅដល់ទីតាំងជាក់ស្តែងនៅ បង្គោលព្រំដែនលេខ២៧ ដែលស្ថិតនៅក្នុងភូមិថ្មរមៀលលិច ឃុំបន្ទាយឆ្មារ ស្រុកថ្មពួក ខេត្តបន្ទាយមានជ័យ។
ការចុះពិនិត្យដោយផ្ទាល់ពីសំណាក់ក្រុម AOT-KH មានគោលបំណង សង្កេត និងផ្ទៀងផ្ទាត់ផ្ទាល់ ដោយផ្តល់ជូនតំណាងអាស៊ាននូវការយល់ដឹងស៊ីជម្រៅ ផ្អែកលើការសង្កេតជាក់ស្តែងនៅនឹងកន្លែង អំពីស្ថានភាពបង្គោលព្រំដែនដែលភាគីទាំងពីរ (កម្ពុជា-ថៃ) បានព្រមព្រៀង និងឯកភាពគ្នានាពេលកន្លងមក។ ការបង្ហាញជំហរសន្តិវិធី តាមរយៈការបង្ហាញយ៉ាងច្បាស់ពីឆន្ទៈនយោបាយរបស់រាជរដ្ឋាភិបាលកម្ពុជា ដែលតែងតែប្រកាន់ខ្ជាប់នូវការដោះស្រាយរាល់ជម្លោះព្រំដែនតាមរយៈការពិភាក្សា ផ្អែកលើច្បាប់ និងយន្តការទ្វេភាគីដែលមានជាធរមាន។
នៅក្នុងសេចក្តីប្រកាសព័ត៌មានដដែល អ្នកនាំពាក្យក្រសួងការពារជាតិបានគូសបញ្ជាក់ជាថ្មីនូវជំហរយ៉ាងម៉ឺងម៉ាត់ និងមិនកែប្រែរបស់កម្ពុជា ក្នុងការការពារខ្សែព្រំដែនអន្តរជាតិកម្ពុជា-ថៃ ដែលជាបេតិកភណ្ឌបន្សល់ទុកដោយ គណៈកម្មការព្រំដែនឥណ្ឌូចិន-សៀម។ ជំហរនេះត្រូវ បានផ្អែកលើគ្រឹះច្បាប់ និងឯកសារប្រវត្តិសាស្ត្រផ្លូវការ រួមមាន៖
ប្រភព និងរូបភាព៖ ទំព័រហ្វេសប៊ុក ក្រសួងការពារជាតិ1. គោលការណ៍ខ្សែព្រំដែនមិនកែប្រែ (Uti Possidetis Juris)៖ គោលការណ៍គ្រឹះនៃច្បាប់អន្តរជាតិ ដែលតម្រូវឱ្យគោរពខ្សែព្រំដែនរដ្ឋដែលមានស្រាប់តាំងពីសម័យអាណានិគម ដោយមិនអាចកែប្រែតាមការទាមទារជាឯកតោភាគីបានឡើយ។
2. អនុសញ្ញា និងសន្ធិសញ្ញាបារាំង-សៀម៖ បណ្តាអនុសញ្ញា សន្ធិសញ្ញា (រួមទាំងសន្ធិសញ្ញាឆ្នាំ១៩០៤ និង ១៩០៧) និងពិធីសារកំណត់ព្រំដែនពាក់ព័ន្ធទាំងអស់។
3. ផែនទី និងកំណត់ហេតុផ្លូវការ៖ ផែនទីផ្លូវការដែលជាលទ្ធផលនៃការងារខណ្ឌសីមារបស់គណៈកម្មការកំណត់ព្រំដែនឥណ្ឌូចិន-សៀម ព្រមទាំងកំណត់ហេតុកិច្ចប្រជុំ និងកំណត់ហេតុបោះបង្គោលព្រំដែនពាក់ព័ន្ធ។
4. កិច្ចព្រមព្រៀងទ្វេភាគីជាធរមាន រួមមាន៖ MOU ឆ្នាំ២០០០ គឺ អនុស្សរណៈនៃការយោគយល់គ្នាស្តីពីការវាស់វែង និងខណ្ឌសីមាព្រំដែនគោក រវាងកម្ពុជា និងថៃ។ TOR ឆ្នាំ២០០៣ គឺលក្ខខណ្ឌប្រតិបត្តិ (Terms of Reference) នៃគណៈកម្មការចម្រុះខណ្ឌសីមាព្រំដែនគោក (JBC) ព្រមទាំងកិច្ចព្រមព្រៀង និងឯកសារពាក់ព័ន្ធផ្សេងទៀតដែលភាគីទាំងពីរបានឯកភាពគ្នានាពេលកន្លងមក។
ការចូលរួមរបស់ ក្រុមអ្នកសង្កេតការណ៍អាស៊ាន (AOT-KH) គឺជាសាក្សីអន្តរជាតិដ៏សំខាន់ក្នុងការឆ្លុះបញ្ចាំងពីតម្លាភាពរបស់កម្ពុជា។ យន្តការនេះមិនត្រឹមតែជួយសម្រួលដល់ការប្រមូលព័ត៌មាន និងការធ្វើរបាយការណ៍បច្ចេកទេសប្រកបដោយអព្យាក្រឹតភាពប៉ុណ្ណោះទេ ប៉ុន្តែថែមទាំងជាផ្នែកមួយនៃវិធានការកសាងទំនុកចិត្ត (Confidence Building Measures) រវាងប្រទេសជិតខាងទាំងពីរ ក្នុងបំណងចៀសវាងនូវការយល់ច្រឡំ និងការបង្កើតតានតឹងតាមតំបន់ព្រំដែន។
ព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជា បន្តបង្ហាញយ៉ាងច្បាស់ដល់សហគមន៍អន្តរជាតិថា កម្ពុជាប្រកាន់យកផ្លូវសន្តិវិធី ភាពជាអ្នកជិតខាងល្អ និងការគោរពច្បាប់អន្តរជាតិជាធំ។ ការការពារអធិបតេយ្យភាព និងបូរណភាពទឹកដី តាមរយៈការខណ្ឌសីមាព្រំដែនច្បាស់លាស់ និងការដោះស្រាយជម្លោះតាមយន្តការច្បាប់ គឺជាកត្តាចាំបាច់បំផុតដើម្បីសម្រេចបាននូវសន្តិភាព ស្ថិរភាព និងការអភិវឌ្ឍប្រកបដោយចីរភាពសម្រាប់ប្រជាជាតិទាំងពីរ កម្ពុជា-ថៃ៕
រាយការណ៍ដោយ សារព័ត៌មាន The Khmer Daily Network
