National
• 1 hour ago• Lim_Rothanaksambath
កម្ពុជា បង្ហាញជំហរម៉ឹងម៉ាត់នៅអង្គការសហប្រជាជាតិ ដើម្បីពិភពលោកគ្មានអាវុធនុយក្លេអ៊ែរ និងគ្មានការសាកល្បងអាវុធនេះ
ភ្នំពេញ, ថ្ងៃទី០១ ខែកញ្ញា ឆ្នាំ២០២៦៖ កម្ពុជា បានបន្តអំពាវនាវយ៉ាងទទូចដល់បណ្ដាប្រទេសមហាអំណាច និងរដ្ឋសមាជិកទាំងអស់ បង្ហាញឆន្ទៈនយោបាយឱ្យបានខ្ពស់បំផុត ដើម្បីសម្រេចបាននូវពិភពលោកមួយដែលគ្មានការសាកល្បង និងគ្មានវត្តមានអាវុធនុយក្លេអ៊ែរទាំងស្រុង សំដៅធានាដល់សន្តិភាព និងសុវត្ថិភាពមនុស្សជាតិ។
នៅក្នុងកិច្ចប្រជុំពេញអង្គកម្រិតខ្ពស់ ដើម្បីប្រារព្ធ «ទិវាអន្តរជាតិប្រឆាំងនឹងការធ្វើតេស្តនុយក្លេអ៊ែរ» (International Day against Nuclear Tests) នៅមហាសន្និបាតអង្គការសហប្រជាជាតិ នាទីក្រុងញូវយ៉ក កាលពីថ្ងៃទី៣១ ខែសីហា ឆ្នាំ២០២៦ ឯកឧត្តម កែវ ឈា ឯកអគ្គរាជទូត និងជាតំណាងអចិន្ត្រៃយ៍កម្ពុជាប្រចាំអង្គការសហប្រជាជាតិ បានថ្លែងសេចក្តីថ្លែងការណ៍បញ្ជាក់ពីគោលជំហរឥតងាករេរបស់រាជរដ្ឋាភិបាលកម្ពុជា។
ក្នុងសុន្ទរកថាដ៏មានសារៈសំខាន់នោះ ឯកឧត្តម កែវ ឈា បានសង្កត់ធ្ងន់លើការចាំបាច់ក្នុងការធ្វើឱ្យ «សន្ធិសញ្ញាហាមប្រាមការសាកល្បងអាវុធនុយក្លេអ៊ែរគ្រប់ជ្រុងជ្រោយ» (Comprehensive Nuclear-Test-Ban Treaty - CTBT) ចូលជាធរមានជាសកល។ លោកបានទទូចឱ្យរដ្ឋសមាជិកទាំងអស់ ជាពិសេសប្រទេសដែលមិនទាន់បានផ្តល់សច្ចាប័ន បង្ហាញនូវឆន្ទៈនយោបាយពិតប្រាកដ ដើម្បីបញ្ចប់យុគសម័យនៃការសាកល្បងអាវុធដែលបង្កវិនាសកម្មដ៏កាចសាហាវនេះ។
ក្រៅពីបញ្ហាជាសកល ឯកឧត្តមអគ្គរាជទូត ក៏បានលើកឡើងពីសារៈសំខាន់នៃតំបន់ផងដែរ ដោយបានស្វាគមន៍ចំពោះរដ្ឋដែលមានអាវុធនុយក្លេអ៊ែរ (Nuclear-Weapon States - NWS) ដែលមានបំណងចុះហត្ថលេខា និងផ្តល់សច្ចាប័នលើពិធីសារនៃ «សន្ធិសញ្ញាស្តីពីតំបន់អាស៊ីអាគ្នេយ៍គ្មានអាវុធនុយក្លេអ៊ែរ» (SEANWFZ Protocol) ដោយគ្មានលក្ខខណ្ឌ។ ឯកឧត្តមក៏បានអំពាវនាវដល់រដ្ឋមានអាវុធនុយក្លេអ៊ែរផ្សេងទៀត ឱ្យដើរតាមគន្លងនេះ ដើម្បីធានាថាអាស៊ីអាគ្នេយ៍នៅតែជាតំបន់ប្រកបដោយសន្តិសុខ និងគ្មានការគំរាមកំហែងពីអាវុធមហាវិផ្លាញ។
គួររំលឹកផងដែរថា កម្ពុជាគឺជាប្រទេសមួយក្នុងចំណោមប្រទេសដែលប្រឆាំងដាច់ខាតចំពោះអាវុធនុយក្លេអ៊ែរ។ យោងតាមរដ្ឋធម្មនុញ្ញនៃព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជា មាត្រា ៥៤ បានចែងយ៉ាងច្បាស់ថា៖ «ព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជាហាមដាច់ខាតការផលិត ការប្រើប្រាស់ និងការរក្សាទុកអាវុធនុយក្លេអ៊ែរ អាវុធគីមី ឬអាវុធជីវសាស្ត្រ»។ លើសពីនេះ កម្ពុជាក៏ជាប្រទេសដំបូងៗនៅក្នុងតំបន់អាស៊ាន ដែលបានផ្តល់សច្ចាប័នលើសន្ធិសញ្ញាស្តីពីការហាមឃាត់អាវុធនុយក្លេអ៊ែរ (TPNW) ក្នុងឆ្នាំ២០២១។
ប្រភព និងរូបភាព៖ ទំព័រហ្វេសប៊ុក Permanent Mission of the Kingdom of Cambodia to the United Nations
ទិវានេះត្រូវបានបង្កើតឡើងតាមរយៈមហាសន្និបាតអង្គការសហប្រជាជាតិក្នុងឆ្នាំ ២០០៩ ដើម្បីលើកកម្ពស់ការយល់ដឹងអំពីផលប៉ះពាល់ដ៏បំផ្លិចបំផ្លាញនៃការផ្ទុះសាកល្បងអាវុធនុយក្លេអ៊ែរ និងតម្រូវការក្នុងការបញ្ឈប់ការសាកល្បងទាំងនេះ ដើម្បីសម្រេចបាននូវពិភពលោកដែលមានសុវត្ថិភាព។
ជំហររបស់កម្ពុជានៅឆ្នាំ ២០២៦ នេះ ម្តងទៀតបានបង្ហាញឱ្យឃើញពីតួនាទីយ៉ាងសកម្មរបស់ខ្លួនលើឆាកអន្តរជាតិ ក្នុងកិច្ចការងារសន្តិសុខសកល និងការការពារមនុស្សជាតិពីមហន្តរាយនុយក្លេអ៊ែរ៕
រាយការណ៍ដោយ សារព័ត៌មាន The Khmer Daily Network
នៅក្នុងកិច្ចប្រជុំពេញអង្គកម្រិតខ្ពស់ ដើម្បីប្រារព្ធ «ទិវាអន្តរជាតិប្រឆាំងនឹងការធ្វើតេស្តនុយក្លេអ៊ែរ» (International Day against Nuclear Tests) នៅមហាសន្និបាតអង្គការសហប្រជាជាតិ នាទីក្រុងញូវយ៉ក កាលពីថ្ងៃទី៣១ ខែសីហា ឆ្នាំ២០២៦ ឯកឧត្តម កែវ ឈា ឯកអគ្គរាជទូត និងជាតំណាងអចិន្ត្រៃយ៍កម្ពុជាប្រចាំអង្គការសហប្រជាជាតិ បានថ្លែងសេចក្តីថ្លែងការណ៍បញ្ជាក់ពីគោលជំហរឥតងាករេរបស់រាជរដ្ឋាភិបាលកម្ពុជា។
ក្នុងសុន្ទរកថាដ៏មានសារៈសំខាន់នោះ ឯកឧត្តម កែវ ឈា បានសង្កត់ធ្ងន់លើការចាំបាច់ក្នុងការធ្វើឱ្យ «សន្ធិសញ្ញាហាមប្រាមការសាកល្បងអាវុធនុយក្លេអ៊ែរគ្រប់ជ្រុងជ្រោយ» (Comprehensive Nuclear-Test-Ban Treaty - CTBT) ចូលជាធរមានជាសកល។ លោកបានទទូចឱ្យរដ្ឋសមាជិកទាំងអស់ ជាពិសេសប្រទេសដែលមិនទាន់បានផ្តល់សច្ចាប័ន បង្ហាញនូវឆន្ទៈនយោបាយពិតប្រាកដ ដើម្បីបញ្ចប់យុគសម័យនៃការសាកល្បងអាវុធដែលបង្កវិនាសកម្មដ៏កាចសាហាវនេះ។
ក្រៅពីបញ្ហាជាសកល ឯកឧត្តមអគ្គរាជទូត ក៏បានលើកឡើងពីសារៈសំខាន់នៃតំបន់ផងដែរ ដោយបានស្វាគមន៍ចំពោះរដ្ឋដែលមានអាវុធនុយក្លេអ៊ែរ (Nuclear-Weapon States - NWS) ដែលមានបំណងចុះហត្ថលេខា និងផ្តល់សច្ចាប័នលើពិធីសារនៃ «សន្ធិសញ្ញាស្តីពីតំបន់អាស៊ីអាគ្នេយ៍គ្មានអាវុធនុយក្លេអ៊ែរ» (SEANWFZ Protocol) ដោយគ្មានលក្ខខណ្ឌ។ ឯកឧត្តមក៏បានអំពាវនាវដល់រដ្ឋមានអាវុធនុយក្លេអ៊ែរផ្សេងទៀត ឱ្យដើរតាមគន្លងនេះ ដើម្បីធានាថាអាស៊ីអាគ្នេយ៍នៅតែជាតំបន់ប្រកបដោយសន្តិសុខ និងគ្មានការគំរាមកំហែងពីអាវុធមហាវិផ្លាញ។
គួររំលឹកផងដែរថា កម្ពុជាគឺជាប្រទេសមួយក្នុងចំណោមប្រទេសដែលប្រឆាំងដាច់ខាតចំពោះអាវុធនុយក្លេអ៊ែរ។ យោងតាមរដ្ឋធម្មនុញ្ញនៃព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជា មាត្រា ៥៤ បានចែងយ៉ាងច្បាស់ថា៖ «ព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជាហាមដាច់ខាតការផលិត ការប្រើប្រាស់ និងការរក្សាទុកអាវុធនុយក្លេអ៊ែរ អាវុធគីមី ឬអាវុធជីវសាស្ត្រ»។ លើសពីនេះ កម្ពុជាក៏ជាប្រទេសដំបូងៗនៅក្នុងតំបន់អាស៊ាន ដែលបានផ្តល់សច្ចាប័នលើសន្ធិសញ្ញាស្តីពីការហាមឃាត់អាវុធនុយក្លេអ៊ែរ (TPNW) ក្នុងឆ្នាំ២០២១។
ប្រភព និងរូបភាព៖ ទំព័រហ្វេសប៊ុក Permanent Mission of the Kingdom of Cambodia to the United Nationsទិវានេះត្រូវបានបង្កើតឡើងតាមរយៈមហាសន្និបាតអង្គការសហប្រជាជាតិក្នុងឆ្នាំ ២០០៩ ដើម្បីលើកកម្ពស់ការយល់ដឹងអំពីផលប៉ះពាល់ដ៏បំផ្លិចបំផ្លាញនៃការផ្ទុះសាកល្បងអាវុធនុយក្លេអ៊ែរ និងតម្រូវការក្នុងការបញ្ឈប់ការសាកល្បងទាំងនេះ ដើម្បីសម្រេចបាននូវពិភពលោកដែលមានសុវត្ថិភាព។
ជំហររបស់កម្ពុជានៅឆ្នាំ ២០២៦ នេះ ម្តងទៀតបានបង្ហាញឱ្យឃើញពីតួនាទីយ៉ាងសកម្មរបស់ខ្លួនលើឆាកអន្តរជាតិ ក្នុងកិច្ចការងារសន្តិសុខសកល និងការការពារមនុស្សជាតិពីមហន្តរាយនុយក្លេអ៊ែរ៕
រាយការណ៍ដោយ សារព័ត៌មាន The Khmer Daily Network
