Border Conflict
• 2 hours ago• Lim_Rothanaksambath
សកម្មភាពយោធាថៃប្រើគ្រឿងចក្រឈូសឆាយ និងជីកប្រឡាយ រំលោភលើអធិបតេយ្យនៅតំបន់តាទុំ ខេត្តឧត្តរមានជ័យ កម្ពុជាប្រកាសតវ៉ាយ៉ាងខ្លាំង
ភ្នំពេញ, ថ្ងៃទី១៨ ខែកញ្ញា ឆ្នាំ២០២៦៖ រាជរដ្ឋាភិបាលនៃព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជា បានធ្វើការតវ៉ាជាផ្លូវការយ៉ាងម៉ឺងម៉ាត់បំផុត ប្រឆាំងនឹងការបន្តរំលោភបំពានជាបន្តបន្ទាប់ពីសំណាក់កងកម្លាំងប្រដាប់អាវុធថៃ មកលើអធិបតេយ្យភាព និងបូរណភាពទឹកដីរបស់កម្ពុជា នៅតាមបណ្តោយព្រំដែន បន្ទាប់ពីភាគីថៃបានបញ្ជូនគ្រឿងចក្រធុនធ្ងន់ចូលឈូសឆាយដី និងជីកប្រឡាយក្នុងដែនអធិបតេយ្យកម្ពុជា កាលពីថ្ងៃទី១៥ ខែកញ្ញា ឆ្នាំ២០២៦ កន្លងទៅ។
យោងតាមសេចក្តីប្រកាសព័ត៌មានផ្លូវការរបស់ក្រសួងការបរទេស និងសហប្រតិបត្តិការអន្តរជាតិ បានឱ្យដឹងថា ហេតុការណ៍រំលោភបំពានថ្មីនេះបានកើតឡើងនៅ ថ្ងៃទី១៥ ខែកញ្ញា ឆ្នាំ២០២៦ ដោយកងកម្លាំងប្រដាប់អាវុធថៃបានប្រើប្រាស់គ្រឿងចក្រធុនធ្ងន់ចូលធ្វើសកម្មភាពឈូសឆាយដី និងជីកប្រឡាយនៅក្បែរ បង្គោលព្រំដែនលេខ៩ ស្ថិតក្នុងតំបន់តាទុំ ស្រុកអន្លង់វែង ខេត្តឧត្តរមានជ័យ។
រាជរដ្ឋាភិបាលកម្ពុជាបានគូសបញ្ជាក់ពីជំហរការទូត និងច្បាប់យ៉ាងច្បាស់លាស់ ដូចខាងក្រោម៖
១. ការរំលោភលើសន្ធិសញ្ញា និងផែនទីប្រវត្តិសាស្ត្រអន្តរជាតិ៖ សកម្មភាពឯកតោភាគីរបស់យោធាថៃ គឺជាការបំពានយ៉ាងធ្ងន់ធ្ងរលើអធិបតេយ្យ និងបូរណភាពទឹកដីកម្ពុជា ដូចដែលត្រូវបានកំណត់ និងខណ្ឌសីមាយ៉ាងច្បាស់លាស់ដោយ ផែនទីខ្នាត ១:២០០.០០០ ដែលផលិតដោយគណៈកម្មការកំណត់ព្រំដែនរវាងឥណ្ឌូចិន និងសៀម អនុលោមតាម អនុសញ្ញាបារាំង-សៀម ឆ្នាំ១៩០៤ និង សន្ធិសញ្ញា ឆ្នាំ១៩០៧។
២. ការរំលោភលើកិច្ចព្រមព្រៀងទ្វេភាគីដែលមានស្រាប់៖ ទង្វើនេះបានរំលោភយ៉ាងធ្ងន់ធ្ងរលើ មាត្រា៥ នៃអនុស្សរណៈនៃការយោគយល់គ្នា (MoU ឆ្នាំ២០០០) ស្តីពីការវាស់វែង និងខណ្ឌសីមាព្រំដែនគោក រវាងកម្ពុជា និងថៃ ដែលបានចុះហត្ថលេខានៅថ្ងៃទី១៤ ខែមិថុនា ឆ្នាំ២០០០។ បន្ថែមពីនេះ ក៏បានបំពានលើ សេចក្តីប្រកាសរួមនៃកិច្ចប្រជុំពិសេសលើកទី៣ របស់គណៈកម្មាធិការព្រំដែនទូទៅ (GBC) ចុះថ្ងៃទី២៧ ខែធ្នូ ឆ្នាំ២០២៥ ដែលភាគីទាំងពីរបានព្រមព្រៀងប្រគល់ភារកិច្ចជូន គណៈកម្មការចម្រុះខណ្ឌសីមាព្រំដែនគោក (JBC) ដើម្បីបន្តការងារវាស់វែង និងបោះបង្គោលព្រំដែនឱ្យបានឆាប់បំផុត ស្របតាមកិច្ចព្រមព្រៀងដែលមានស្រាប់។
៣. ការមិនទទួលស្គាល់ការទាមទារឯកតោភាគី៖ រាជរដ្ឋាភិបាលកម្ពុជាបានបញ្ជាក់ជំហរជាថ្មីថា កម្ពុជាមិនទទួលស្គាល់ជាដាច់ខាតនូវខ្សែបន្ទាត់ព្រំដែន ឬការទាមទារទឹកដីជាឯកតោភាគីណាមួយដោយប្រទេសថៃឡើយ ហើយរាល់សកម្មភាពរំលោភបំពានទាំងនោះ មិនអាចប៉ះពាល់ដល់សិទ្ធិស្របច្បាប់ ឬជំហរផ្លូវច្បាប់របស់កម្ពុជាទាក់ទងនឹងព្រំដែនអន្តរជាតិរបស់ខ្លួនឡើយ។
៤. ការទាមទារ និងការអំពាវនាវឱ្យដោះស្រាយដោយសន្តិវិធី៖ កម្ពុជាទាមទារឱ្យភាគីថៃបញ្ឈប់រាល់សកម្មភាពរំលោភបំពានទាំងនេះជាបន្ទាន់ និងគោរពការប្តេជ្ញាចិត្តរបស់ខ្លួនក្នុងការបន្ធូរបន្ថយស្ថានការណ៍ លើកកម្ពស់ទំនុកចិត្តគ្នាទៅវិញទៅមក និងសម្រួលដល់ការដោះស្រាយជម្លោះដោយសន្តិវិធី សំដៅស្តារសន្តិភាព ស្ថិរភាព និងទំនាក់ទំនងភាពជាអ្នកជិតខាងល្អ។
កម្ពុជា នៅតែបន្តប្រកាន់ខ្ជាប់នូវជំហរជាគោលការណ៍ថា ខ្សែបន្ទាត់ព្រំដែនមិនត្រូវផ្លាស់ប្តូរដោយការប្រើប្រាស់កម្លាំងនោះឡើយ ហើយកម្ពុជាប្តេជ្ញាដោះស្រាយបញ្ហាព្រំដែនជាមួយប្រទេសជិតខាងទាំងអស់ដោយសន្តិវិធី ស្របតាមច្បាប់អន្តរជាតិ។
ការរំលោភបំពាននៅបង្គោលលេខ៩ តំបន់តាទុំ នាខែកញ្ញា ឆ្នាំ២០២៦ នេះ មិនមែនជាករណីលើកដំបូងនោះឡើយ។ កាលពីខែកក្កដា ឆ្នាំ២០២៦ កន្លងទៅ កម្ពុជាក៏បានចេញសេចក្តីថ្លែងការណ៍តវ៉ាយ៉ាងខ្លាំងក្លារួចមកហើយ ប្រឆាំងនឹងសកម្មភាពយោធាថៃ ដែលបានលួចចូលជីកដី លើកទំនប់ និងរាយបន្លាលួសនៅចន្លោះបង្គោលព្រំដែនលេខ១៤ និងលេខ២២ ក្នុងខេត្តឧត្តរមានជ័យ។
អនុស្សរណៈនៃការយោគយល់គ្នា (MoU) ឆ្នាំ២០០០ គឺជាឯកសារផ្លូវច្បាប់ស្នូលដែលហាមឃាត់ភាគីទាំងពីរមិនឱ្យធ្វើការផ្លាស់ប្តូរស្ថានភាពដើម (Status Quo) នៅតាមតំបន់ព្រំដែនដែលមិនទាន់បានខណ្ឌសីមារួចរាល់ឡើយ។ យន្តការ JBC (គណៈកម្មការចម្រុះខណ្ឌសីមាព្រំដែនគោក) និង GBC (គណៈកម្មាធិការព្រំដែនទូទៅ) គឺជាច្រកការទូត និងយោធាតែមួយគត់ដែលត្រូវបានទទួលស្គាល់សម្រាប់ដោះស្រាយបញ្ហាបច្ចេកទេស និងកាត់បន្ថយភាពតានតឹង៕
រាយការណ៍ដោយ សារព័ត៌មាន The Khmer Daily Network
យោងតាមសេចក្តីប្រកាសព័ត៌មានផ្លូវការរបស់ក្រសួងការបរទេស និងសហប្រតិបត្តិការអន្តរជាតិ បានឱ្យដឹងថា ហេតុការណ៍រំលោភបំពានថ្មីនេះបានកើតឡើងនៅ ថ្ងៃទី១៥ ខែកញ្ញា ឆ្នាំ២០២៦ ដោយកងកម្លាំងប្រដាប់អាវុធថៃបានប្រើប្រាស់គ្រឿងចក្រធុនធ្ងន់ចូលធ្វើសកម្មភាពឈូសឆាយដី និងជីកប្រឡាយនៅក្បែរ បង្គោលព្រំដែនលេខ៩ ស្ថិតក្នុងតំបន់តាទុំ ស្រុកអន្លង់វែង ខេត្តឧត្តរមានជ័យ។
រាជរដ្ឋាភិបាលកម្ពុជាបានគូសបញ្ជាក់ពីជំហរការទូត និងច្បាប់យ៉ាងច្បាស់លាស់ ដូចខាងក្រោម៖
១. ការរំលោភលើសន្ធិសញ្ញា និងផែនទីប្រវត្តិសាស្ត្រអន្តរជាតិ៖ សកម្មភាពឯកតោភាគីរបស់យោធាថៃ គឺជាការបំពានយ៉ាងធ្ងន់ធ្ងរលើអធិបតេយ្យ និងបូរណភាពទឹកដីកម្ពុជា ដូចដែលត្រូវបានកំណត់ និងខណ្ឌសីមាយ៉ាងច្បាស់លាស់ដោយ ផែនទីខ្នាត ១:២០០.០០០ ដែលផលិតដោយគណៈកម្មការកំណត់ព្រំដែនរវាងឥណ្ឌូចិន និងសៀម អនុលោមតាម អនុសញ្ញាបារាំង-សៀម ឆ្នាំ១៩០៤ និង សន្ធិសញ្ញា ឆ្នាំ១៩០៧។
២. ការរំលោភលើកិច្ចព្រមព្រៀងទ្វេភាគីដែលមានស្រាប់៖ ទង្វើនេះបានរំលោភយ៉ាងធ្ងន់ធ្ងរលើ មាត្រា៥ នៃអនុស្សរណៈនៃការយោគយល់គ្នា (MoU ឆ្នាំ២០០០) ស្តីពីការវាស់វែង និងខណ្ឌសីមាព្រំដែនគោក រវាងកម្ពុជា និងថៃ ដែលបានចុះហត្ថលេខានៅថ្ងៃទី១៤ ខែមិថុនា ឆ្នាំ២០០០។ បន្ថែមពីនេះ ក៏បានបំពានលើ សេចក្តីប្រកាសរួមនៃកិច្ចប្រជុំពិសេសលើកទី៣ របស់គណៈកម្មាធិការព្រំដែនទូទៅ (GBC) ចុះថ្ងៃទី២៧ ខែធ្នូ ឆ្នាំ២០២៥ ដែលភាគីទាំងពីរបានព្រមព្រៀងប្រគល់ភារកិច្ចជូន គណៈកម្មការចម្រុះខណ្ឌសីមាព្រំដែនគោក (JBC) ដើម្បីបន្តការងារវាស់វែង និងបោះបង្គោលព្រំដែនឱ្យបានឆាប់បំផុត ស្របតាមកិច្ចព្រមព្រៀងដែលមានស្រាប់។
៣. ការមិនទទួលស្គាល់ការទាមទារឯកតោភាគី៖ រាជរដ្ឋាភិបាលកម្ពុជាបានបញ្ជាក់ជំហរជាថ្មីថា កម្ពុជាមិនទទួលស្គាល់ជាដាច់ខាតនូវខ្សែបន្ទាត់ព្រំដែន ឬការទាមទារទឹកដីជាឯកតោភាគីណាមួយដោយប្រទេសថៃឡើយ ហើយរាល់សកម្មភាពរំលោភបំពានទាំងនោះ មិនអាចប៉ះពាល់ដល់សិទ្ធិស្របច្បាប់ ឬជំហរផ្លូវច្បាប់របស់កម្ពុជាទាក់ទងនឹងព្រំដែនអន្តរជាតិរបស់ខ្លួនឡើយ។
៤. ការទាមទារ និងការអំពាវនាវឱ្យដោះស្រាយដោយសន្តិវិធី៖ កម្ពុជាទាមទារឱ្យភាគីថៃបញ្ឈប់រាល់សកម្មភាពរំលោភបំពានទាំងនេះជាបន្ទាន់ និងគោរពការប្តេជ្ញាចិត្តរបស់ខ្លួនក្នុងការបន្ធូរបន្ថយស្ថានការណ៍ លើកកម្ពស់ទំនុកចិត្តគ្នាទៅវិញទៅមក និងសម្រួលដល់ការដោះស្រាយជម្លោះដោយសន្តិវិធី សំដៅស្តារសន្តិភាព ស្ថិរភាព និងទំនាក់ទំនងភាពជាអ្នកជិតខាងល្អ។
កម្ពុជា នៅតែបន្តប្រកាន់ខ្ជាប់នូវជំហរជាគោលការណ៍ថា ខ្សែបន្ទាត់ព្រំដែនមិនត្រូវផ្លាស់ប្តូរដោយការប្រើប្រាស់កម្លាំងនោះឡើយ ហើយកម្ពុជាប្តេជ្ញាដោះស្រាយបញ្ហាព្រំដែនជាមួយប្រទេសជិតខាងទាំងអស់ដោយសន្តិវិធី ស្របតាមច្បាប់អន្តរជាតិ។
ការរំលោភបំពាននៅបង្គោលលេខ៩ តំបន់តាទុំ នាខែកញ្ញា ឆ្នាំ២០២៦ នេះ មិនមែនជាករណីលើកដំបូងនោះឡើយ។ កាលពីខែកក្កដា ឆ្នាំ២០២៦ កន្លងទៅ កម្ពុជាក៏បានចេញសេចក្តីថ្លែងការណ៍តវ៉ាយ៉ាងខ្លាំងក្លារួចមកហើយ ប្រឆាំងនឹងសកម្មភាពយោធាថៃ ដែលបានលួចចូលជីកដី លើកទំនប់ និងរាយបន្លាលួសនៅចន្លោះបង្គោលព្រំដែនលេខ១៤ និងលេខ២២ ក្នុងខេត្តឧត្តរមានជ័យ។
អនុស្សរណៈនៃការយោគយល់គ្នា (MoU) ឆ្នាំ២០០០ គឺជាឯកសារផ្លូវច្បាប់ស្នូលដែលហាមឃាត់ភាគីទាំងពីរមិនឱ្យធ្វើការផ្លាស់ប្តូរស្ថានភាពដើម (Status Quo) នៅតាមតំបន់ព្រំដែនដែលមិនទាន់បានខណ្ឌសីមារួចរាល់ឡើយ។ យន្តការ JBC (គណៈកម្មការចម្រុះខណ្ឌសីមាព្រំដែនគោក) និង GBC (គណៈកម្មាធិការព្រំដែនទូទៅ) គឺជាច្រកការទូត និងយោធាតែមួយគត់ដែលត្រូវបានទទួលស្គាល់សម្រាប់ដោះស្រាយបញ្ហាបច្ចេកទេស និងកាត់បន្ថយភាពតានតឹង៕
រាយការណ៍ដោយ សារព័ត៌មាន The Khmer Daily Network
